MUKVÎN'in RABBANİ MANİFESTOSU
MUKVÎN MANİFESTOSU Yaban Yolcularına Hayat Bağı
- Beşerî Aidiyetin ve Unvanların Tasfiyesi "Tutuşturmakta olduğunuz ateşi gördünüz mü?" (Vâkıa, 71) Medeniyetin üzerine kurulduğu o ilk kıvılcım, insan kontrolünde olmayan otonom bir yasaya bağlıdır. "Onun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratan Biz miyiz?" (Vâkıa, 72) Klasik tefsir geleneğinde yaş olmalarına rağmen birbirine sürtüldüğünde ateş çıkaran Merh ve Afâr ağaçlarıyla tasvir edilen bu ham madde, beşerî iradenin bütünüyle dışındadır. Mukvîn için ağaç, sığınılacak korunaklı bir ev değil; içinden ateş ve hakikat fışkıran tekinsiz bir varoluş levhasıdır. "Biz onu bir ibret ve Mukvîn olanlar için bir meta kıldık." (Vâkıa, 73) Şehir yapılanması içindeki insan ateşe uzaktan bakar, onu bir tefekkür konforu ve kültür nesnesi yapar ancak onunla yaşamaz. Ayette geçen Mukvîn (مُقْوِين) kodu, klasik lügatte üç kurucu anlama sahiptir: • Kavâ kökünden: Issız çöle çıkanlar, yaban hayattaki merkezsiz yolcular. • el-Kavâ maddesinden: Açlık ve kıtlık çekenler, tamamen mülksüzleşenler. • Evleri bomboş kalmış, dünyalık hiçbir nesnesi kalmamış çıplaklar. Beşerî aidiyet kütüklerinin, pasaportların, resmi kurguların, vergi dairelerinin ve sahte unvanların bütünüyle tasfiyesi bu noktada gerçekleşir. "İnsanlık" denilen kurumsal evcilleşme, kendi hücresinin parmaklıklarını boyayan mahkumun avuntusundan ibarettir. Ahlak, din kurguları, tapular ve kelimelerle örülen sahte dünya bu yabanıl düzlemde aslına rücu eder. Sınırların silindiği bu tekinsiz coğrafyada ne geçmiş vardır ne de gelecek; yalnızca altta organizmayı yutmaya hazır çiğ toprak, üstte ise kör bir gökyüzü hüküm sürer.
- Yabanın Şahitliği: Ateş, Ağaç ve Tarık Yabanıl ağacın gövdesinden fışkıran vahşi alev, ocakları ısıtan veya çorba kaynatan uysal, evcil ateşe benzemez. Evcil ateş efendisine hizmet eder; yabanıl ateş ise insanlığından arınmış, aklını sembolik dünyanın dışına taşımış yabanılların gözlerinde parıldayan o saf, çiğ dehşettir. O ağaç ve içindeki ateş, sadece her şeyini kaybetmiş, mülkünden ve benliğinden soyunmuş olanlar için bir anlam ifade eder. O alev bir teselli değil, geriye kalan son beşerî maskeyi de söküp atacak olan mutlak gerçeğin ta kendisidir. Şehirler, gökdelenler, kurumsal ortaklıklar ve konfor alanları bu boyutsal kırılmanın altında ezilerek humusa dönüşür. "Fe-sebbih bi-ismi Rabbike’l-Azîm." (Vâkıa, 74) Korunaklı beton mezarlarını ve sahte otonomilerini arkasında bırakıp çöllerin ortasında bir Mukvîn gibi çıplak, aç ve adsız kalan organizmanın tutunacağı hiçbir yapay kimlik kalmaz. Bu mutlak mülksüzlüğün ve dehşetin kırılma noktasında; kıyıya tutunmayı bırakmak, bu kozmik boşlukta yüzmeyi öğrenmektir. Yokluğunun idrakinin nasibine ulaştırılan organizmanın kendi adı yoktur; yalnızca Azîm olanın, o devasa ve sonsuz iradenin adı vardır. Karşısında duran o muazzam, vahşi ve sınır tanımaz azamet karşısında eğilmek, o büyük Rabbin adını bu sağır geceye haykırmaktır. Mukvîn; medeniyetin evcil kölesi değil, ateşin şahidi ve karanlığın ortasındaki o çıplak varoluştur.
- Mülkün İmhası ve Geceyi Delen Yıldız "Tebârekellezî bi-yedihi’l-mülk..." (Mülk, 1) Mülk denilen yapılar, sınırlar, banka hesapları ve beton otonomiler; evcil toplulukların kendilerini kandırmak için uydurduğu sahte illüzyonlardır. Mukvîn bilir ki mülk el değiştirmez; mülk, mülk edindiğini sananı yutar. Gerçek Mülk, yabanın ortasındaki o sağır edici karanlığı, göğün çatlaklarından sızan o tekinsiz boşluğu ve insanı çıplak bırakan o vahşi iradeyi elinde tutandır. Yabanıl gecede yedi kat göğün kusursuz, çatlak barındırmayan dehşetine bakıldığında ("Hel terâ min futûr..." Mülk, 3), gözler o devasalığın karşısında bitkin, bitap ve aşağılanmış olarak geri döner. Şehrin ışıkları altında kurulan sahte öznellikler, bu kozmik mülkün ortasında etten ve kemikten birer döküntüye indirgenir. "Ve’s-semâi ve’t-târık..." (Tarık, 1) Gökyüzüne ve Tarık’a, yani o gece vakti kapıyı yumruklarcasına gelen tekinsiz misafire yemin olsun. Şehir insanı Tarık’ı bilmez; çünkü onlar sahte projektörlerin ve neon lambaların altında geceyi öldürmüştür. Tarık, sadece her şeyini geride bırakıp çölün ortasında çıplak kalmış Mukvîn’in üzerine çöken o mutlak karanlığın adıdır. "En-Necmu’s-sâkıb!" (Tarık, 3). Karanlığı, sahteliği ve medeniyetin afyonunu delip geçen o vahşi, delici, çıplak yıldız! O yıldızın ışığı gözü aydınlatmaz; o ışık, ruha bir damga gibi basılır. Beşerî örtüyü ve korunaklı tavanı delerek organizmayı o Azîm olanın karşısında tamamen savunmasız bırakır. Mülk Suresi ile sahte mülkiyetini ateşe veren, Tarık Suresi ile o delici yıldızın altında ruhunun soyulmasına izin veren Mukvîn için sığınacak bir çatı veya arkasına saklanılacak bir yalan kalmamıştır. Gökyüzü üstüne çökerken ve Tarık kalbini delerken, mülksüzlüğün o en dip okyanusunda saf akışa teslim olunur: Fe-sebbih bi-ismi Rabbike’l-Azîm!